Vakinhouden Postgraduaat in de Bedrijfskunde
Master Class: Fundamentals in Management
Data Analyse en Optimalizatie I en II
Doelstelling:
In het streven naar efficiëntie wordt in talrijke ondernemingen alsmaar meer gebruik gemaakt van kwantitatieve methoden. Statistische methoden zijn nuttig bij het analyseren van de talrijke gegevens die voorhanden zijn en de methoden van het operationeel onderzoek helpen bij het optimaliseren van producten en processen. Het is dan ook noodzakelijk dat personen die zich in een managementfunctie bevinden op de hoogte zijn van de onderliggende principes van deze methoden.
Twee niveaus:
Dit vak wordt op twee niveaus gedoceerd. Een eerste groep richt zich tot deelnemers die al vertrouwd zijn met het gebruik van Excel en reeds een basiscursus statistiek volgden. In deze groep worden de basisbegrippen van beschrijvende statistiek en inferentiële statistiek kort herhaald zodat er meer tijd kan besteed worden aan regressiemodellen en tijdreeksanalyse. In de tweede groep zal daarentegen meer tijd besteed worden aan het gebruik van Excel en de basisbegrippen uit statistiek. De deelnemers kiezen zelf het niveau dat zij wensen te volgen.
Inhoud:
- In het gedeelte over beschrijvende statistiek worden de verschillende grafische en numerieke methoden besproken die inzicht verschaffen in de verzamelde gegevens. Daarna komt kansrekening kort aan bod voor zover dit onontbeerlijk is voor de volgende hoofdstukken. Het gedeelte over steekproeven en steekproefverdelingen vormt dan de overgang naar de inferentiële statistiek waarbij men op basis van gegevens uit een steekproef uitspraken doet over de onderliggende populatie. Hierbij worden betrouwbaarheidsintervallen en procedures voor het testen van hypothesen behandeld. Vooral hypothesen waarbij 2 of meer gemiddelden met elkaar vergeleken worden, zijn belangrijk voor de praktijk. In regressie-analyse wordt de relatie tussen een te verklaren variabele en een aantal verklarende variabelen gemodelleerd en geanalyseerd. Deze statistische methode wordt zeer vaak gebruikt voor het beschrijven van relaties tussen variabelen en voor het voorspellen van variabelen. In het hoofdstuk over tijdreeksanalyse worden ten slotte enkele veel gebruikte methoden bestudeerd om voorspellingen te maken in de tijd.
- Het tweede gedeelte start met een overzicht van de "state of the art" van het operationeel onderzoek, waarbij de belangrijkste toepassingsdomeinen worden besproken. Daarna worden, uitgaande van concrete probleemsituaties, lineair optimaliseringsmodellen behandeld. Kenmerken van dergelijke modellen worden besproken en de voornaamste oplosmethoden worden met elkaar vergeleken. Bijzondere aandacht wordt hierbij besteed aan het formuleren van problemen en het gebruik van software voor het oplossen van deze modellen. De studenten lossen zelf problemen op en maken kennis met gevoeligheidsanalyse en parametrische programmering. Vervolgens komen ook geheeltallige (lineaire) formuleringen aan bod, en een beknopte bespreking van de werking van geheeltallige solvers. Toepassingen die tijdens de lessen aan bod komen, zijn o.a. personeelsplanning, transportmodellen voor logistiek, capital budgetting en productieplanning. De nadruk ligt tijdens de lessen op gevalstudies, en tijdens de colleges zal gebruik gemaakt worden van Excel met add-ins.
Lesmateriaal
Een cursustekst en het boek Albright, S.C., Winston, W., Zappe, C.J. Data Analysis & Decision Making, Duxbury
Bedrijfseconomie
Doelstelling:
De krachten vanuit de marktomgeving bepalen voor een belangrijk deel de economische resultaten. Analyse en beslissingen kunnen hier op inpikken door aan te leunen bij bedrijfseconomische inzichten. Deze module toont dit aan, door de prijszetting in en werking van verschillende marktvormen uiteen te zetten, te weten monopolie, volkomen mededinging, monopolistische mededinging en oligopolie.
Inhoud:
-
Vraag en kosten analyse.
Vooreerst worden een aantal van de belangrijkste kenmerken van de vraag door consumenten en van de kosten van productie uiteengezet. Dit moet toelaten om met deze elementen in een ruime waaier van omstandigheden rekening te houden. -
Prijsvorming
Vervolgens komt de analyse van productie en prijsvorming aan bod in de belangrijkste marktvormen, te weten monopolie, volmaakte mededinging en oligopolie. Ook toepassingen naar internationale handel en wisselkoersen worden hierbij bekeken. - Tot slot wordt ook een inleiding tot meer complexe bedrijfseconomische strategische beslissingen geserveerd.
Lesmateriaal :
Een hand-out van de PPT files en het boek : De Bondt, R. Elementen van Bedrijfseconomie, Uitgeverij Alta
Algemeen Boekhouden
Doelstelling :
Doel is dat de deelnemer een balans van een onderneming kan "lezen" en interpreteren .Dit zal gepaard gaan met kennis van het boekhoudjargon en -techniek.
Inhoud :
Studie en illustratie van de boekhoudkundige procedure: van beginbalans tot verslaggeving. De werking van de voornaamste gebruikte rekeningen in de boekhouding, zoals afschrijvingen, voorzieningen, herwaarderingen, overlopende rekeningen enz. … zodat de inhoud van de balans en resultatenrekening duidelijk wordt.
De deelnemer moet de informatie vervat in de balans kunnen interpreteren met inachtname van de onderliggende boekhoudtechniek.
Lesmateriaal :
Een cursustekst en het boek : A.Gaeremynck, G. Van Herck, Handboek Algemeen Boekhouden, Acco, Leuven
Inleiding tot vennootschapsrecht
Doelstelling :
Een inzicht en overzicht geven van het oprichten, bestuur en de aansprakelijkheid van vennootschappen.
Inhoud
- Toelichting van algemene begrippen : vermogen - rechtspersoon - vennootschap - vereniging – vertegenwoordiging – orgaan
- Waarom een vennootschap oprichten?: types van vennootschappen en criteria voor de keuze van een vennootschapstype
- Vereisten bij oprichting: akte - kapitaalvereisten - toestemming - doel.
- Organisatie van het bestuur en vertegenwoordiging in een vennootschap: organen, hun bevoegdheden en aansprakelijkheden
- Aandelen en andere effecten
- Ontbinding - vereffening – faillissement van een vennootschap.
Lesmateriaal :
Een cursustekst en het boek: Ballon G.L. et al, Inleiding tot het Economisch Recht, Acco
Management Accounting
Doelstelling:
Management accounting heeft als doel financiële en niet-financiële informatie te verzamelen die toelaat de efficiëntie en effectiviteit van een organisatie te verbeteren. Dit domein is de laatste decennia in een stroomversnelling terechtgekomen. Verschillende instrumenten ter ondersteuning van belangrijke managementbeslissingen worden tijdens deze sessies besproken.
Inhoud:
- Inleiding op management accounting
- Traditionele kostprijssystemen
- Activity based costing
- Total cost of ownership
- Balanced scorecard
Lesmateriaal:
Een cursustekst en het boek :A. Jorissen en F. Roodhooft, Management Accounting, Uitgeverij de Boeck
Analyse van de jaarrekening
Doelstelling:
Bijbrengen hoe de performantie en de financiële gezondheid van ondernemingen kan ingeschat worden op basis van financiële kengetallen.
Inhoud :
In deze module wordt grondig besproken hoe men de financiële gezondheid van een onderneming kan inschatten op basis van informatie in de Belgische jaarrekening. Aan de hand van gevallenstudies worden de volgende begrippen van financiële analyse uitgelegd:
- Het belang van informatie in de toelichting en het auditrapport
- Herwerkte balans en resultatenrekening
- Verticale en horizontale jaarrekeninganalyse
- liquiditeit en liquiditeitsratio’s
- solvabiliteit en solvabiliteitsradio's
- Rentabiliteit en rentabiliteitsratio’s
- cash flow
Lesmateriaal:
Een cursustekst
Marketing
Doelstelling:
De hoofddoelstelling van deze cursus is om aan te leren hoe marketingbeslissingen ontwikkeld en genomen worden door top management in internationale en nationale bedrijven zodat hun organisatiedoelstellingen in overeenstemming gebracht worden met de behoeften en opportuniteiten op de markt. De nadruk zal gelegd worden op een eigentijdse, brede marktaanpak over verschillende industrieën heen. Tijdens de cursus zullen we toespitsen op kennis die in staat stelt om te begrijpen hoe bedrijven waarde transfereren naar consumenten en hoe ze er voor kunnen zorgen dat alle partijen tijdens een marketingtransactie tevreden zijn. Om dit te doen maken we een onderscheid tussen 3 niveaus van analyse:
- het bedrijf (meer specifiek, de marketing mix),
- de markt (informatieverzameling, markt segmentatie, positionering) en
- de consument (beslissingsproces, leren uit ervaring, welzijn van de consument).
Voor een maximaal rendement worden de lessen voorzien van illustraties waar mogelijk en zijn ze sterk interactief geïnspireerd. De verworven kennis is fundamenteel voor elke toekomstige manager.
Inhoud:
1. In het eerste niveau geven we eerst een definitie van marketing en marketing management. Vervolgens zullen we inzoemen op het operationele marketing programma (ook gekend als de 4 Ps). Meer specifiek bekijken we hoe bedrijven een waardepropositie kunnen creëren (product), hoe ze de waardepropositie kunnen ‘buitmaken’ (prijs), hoe ze deze kunnen leveren (plaats) en hoe ze over deze waardepropositie kunnen communiceren (promotie). De focus zal gelegd worden op het toepassen van de theoretische concepten op cases/praktische voorbeelden. Een goede waardepropositie – gedefinieerd door product, prijs, promotie en plaats beslissingen – is één van de beste manieren voor managers om een blijvend competitief voordeel tov concurrenten te behouden.
2. In het tweede niveau wordt dieper ingegaan op de markt waarin een bedrijf operatief is. Eerst wordt gefocust op welke informatie (nl. primaire en secundaire databronnen) beschikbaar is om een dieper inzicht te krijgen in deze markt. In de huidige, competitieve omgeving dient een bedrijf duidelijk zijn doelgroep binnen de markt te definiëren en zijn productaanbod een kenmerkende en wenselijke plaats te geven in de ogen van deze doelgroep. Hiervoor bekijken we het STP model. Op basis van dit model wordt de markt eerst opgedeeld in verschillende segmenten (Segmentatie). Vervolgens dient op basis van een aantal evaluatiecriteria één of meerdere segmenten geselecteerd te worden als doelgroep (Targeting), waarna een positioneringstrategie t.o.v. de concurrentie bepaald wordt (Positionering).
3. Het derde luik zoemt in op het individueel niveau van de consument. De benadering is psychologisch georiënteerd en zelf drieledig. In eerste instantie wordt aandacht besteed aan de discipline van “Judgment and Decision Making”, maw. aan factoren die mee bepalen hoe consumenten beslissingen nemen en oordelen vellen in het aankoopproces. In tweede instantie komt “leren uit ervaring” aan bod. Wat leren consumenten (niet) wanneer ze een product of dienst zelf ervaren. Tot slot wordt ingegaan op het welzijn van de consument in een wereld vol keuzes. Implicaties worden besproken voor de consument zowel als voor de manager.
Lesmateriaal:
- Slides
- Links naar online artikels en/of illustraties, ter beschikking gesteld tijdens de lessen
- Case “Introducing New Coke” [deze case beschrijft één van de bekendste ‘nieuwe producten’ mislukking en zal gebruikt worden om de theoretische concepten in het eerste niveau toe te lichten.]
- Naslagwerk: Kothler, P., Armstrong, G., Wong, V., Saunders, J., and Wood, M.B. (2010). Principles of Marketing, 5th European Edition.
Human Resources Management
Doelstelling :
Human Resource Management staat voor het geheel van beleidsbeslissingen op vier belangrijke beleidsgebieden: het ontwerpen van werksystemen, functies en taken, het sturen van de instroom, doorstroom en uitstroom van personeel, het ontwikkelen van beloningssystemen, en het management van werknemersinvloed (participatie, overleg en omgaan met diversiteit).
Inhoud :
In de module ‘Human Resource Management’ wordt ingezoomd op een aantal specifieke vraagstukken, typisch voor het beleid van deze vier gebieden. In het gebied ‘ontwerpen van werksystemen’ worden de sterkten en zwakten vergeleken van verschillende types organisatiestructuren (b.v. bureaucratische, organische, matrixstructuur,…). Bij het gebied ‘personeelsstromen’ wordt bijvoorbeeld ingegaan op de kenmerken van een effectief wervings- en selectiebeleid en op instrumenten die de doorstroom van werknemers in de organisatie helpen te ondersteunen. Op het domein van de ‘beloningssystemen’ staat een kritische vergelijking tussen diverse vormen van beloning, en de samenhang tussen beoordeling en beloning, centraal. Onder de noemer van ‘werknemersinvloed’ ten slotte wordt stilgestaan bij de voornaamste motieven voor actieve werknemersparticipatie en op de effecten van participatie op prestaties en tevredenheid.
Lesmateriaal:
Lievens, F., Handboek Human Resource Management. Back to Basics, LannooCampus.
Bedrijfsfinanciering
Doelstelling:
Inzicht verwerven in de problematiek van optimale financiële beslissingen in de dimensies rendement en risico. Hieronder vallen zowel investeringsbeslissingen als de financieringskeuze. De module wordt afgesloten met een integrerende gevallenstudie.
Inhoud:
- Techniek van de financiële verrichtingen, met toepassingen op leningen en beleggingsproducten.
-
Investeringsbeleid (capital budgeting)
Methoden : gemiddeld boekhoudkundig rendement, terugbetaaltermijn, intern rendement, netto-actuele waarde, winstgevendheidsindex.
Uitbreidingen : afschrijvingsmethoden, inflatie, restwaarde, vervangingsketens, etc. - Waardebepaling van bedrijven met impact van groeimogelijkheden, dividenden, financiële structuur en investeringsbeslissingen.
- Rendement en risico op de financiële markten.
- Risicohouding, de evenwichtsrelatie tussen rendement en risico op de financiële markten, het diversificatie-effect, het concept kapitaalkost (WACC) inclusief de impact van het belastingssysteem.
Lesmateriaal :
Een cursustekst
Productie- en voorraadbeheer
Doelstelling:
In deze cursus worden de basisbeginselen van operationeel beheer uiteengezet. We bestuderen hoe de strategie van een organisatie de operationele processen beïnvloedt en vice versa, hoe operationele processen de strategische keuzes van een bedrijf ondersteunen. We bespreken de verschillende types operationele processen en de fundamentele maatstaven voor procesanalyse, alsook de voornaamste tools om processen te verbeteren. Ook de basiselementen van voorraadbeheer en Material Requirements Planning/Enterprise Resource Planning worden behandeld. Daarnaast wordt tevens behandeld hoe kwaliteitsmanagement in dit plaatje past: vooreerst wordt besproken wat kwaliteit precies inhoudt, daarna wordt de techniek van statistische procesbeheersing behandeld, die gebruikt kan worden om de verbetering van processen op te volgen en te sturen.
Lesmateriaal :
Een cursustekst en slides
Informatica
Doelstelling:
De module beoogt een dubbel doel te bereiken: op een niet technische maar zinvolle wijze de basisbegrippen van de moderne informatietechnologie in de onderneming bijbrengen en het beleid met betrekking tot het ontwikkelen en opvolgen van informatiesystemen in een bedrijfsomgeving analyseren.
Inhoud:
-
Informatie en de onderneming
- Information for competitive advantage
- Organisatorische aspecten: centralisatie en decentralisatie
- Economische aspecten: kosten-batenanalyse van informatiesystemen, prijs/prestatie verhouding kostentoewijzing, capaciteitsplanning.
-
Technologie en architectuur van informatiesystemen
- Hierbij wordt aandacht besteed aan basiscomponenten van informatiesystemen, met speciale aandacht voor het aspect telecommunicatie en Internet.
-
Ontwikkeling van informatiesystemen
- Principes van database: in een bedrijfsomgeving is het noodzakelijk de grote hoeveelheid informatie soepel te beheren. Het waarom en hoe van de database-evolutie en de meest gangbare modellen, technieken en evoluties op dit gebied zullen aan bod komen (informatiemodellering, databaseontwerp, databasemanagement, querytalen).
- Methoden voor de ontwikkeling van informatiesystemen, met speciale aandacht voor moderne inzichten met betrekking tot gestructureerde applicatie ontwikkeling (object oriëntatie, component-based development).
-
Informatie- en kennismanagement
- Data warehousing, content management
- Business intelligence en kennismanagement
- Projectbeheer en de rol van informatici en gebruikers.
- Trends : nieuwe toepassingsgebieden, standaardisatie en integratie.
Lesmateriaal :
Een cursustekst
Strategie
Strategisch management is een geheel van processen waarmee een organisatie waarde tracht te creëren voor de klant. Strategie is een bij uitstek multidisciplinair domein met raakpunten in marketing, managementcontrole, personeelsbeleid, bedrijfsfinanciering…
Doelstelling:
- Een select aantal theoretische verkenningen bespreken waarmee de student een inzicht verwerft in de strategie van zijn bedrijf, en waarmee zij eventueel ook zinvol kan bijdragen aan het strategische proces;
- Denkkaders aanbieden voor analyse, synthese en uitvoering;
- Samenhang van een aantal managementbeslissingen inzichtelijk maken;
- Het strategische proces structureren aan de hand van relevante vraagstelling over de essentiële aspecten van een strategie.
Inhoud:
Is gespreid over een zevental onderwerpen :
- Wat is strategie?
- De sturende elementen in de strategie
- Analyse van kansen en bedreigingen
- Stakeholdermanagement, waardedistributie en maatschappelijk verantwoord ondernemen
- Analyse van de sterkten en zwakten
- Een verdedigbaar concurrentievoordeel
- Strategieën ontwerpen, uitvoeren en tijdig bijsturen
Lesmateriaal:
Heene, A., Vanhaverbeke, J., & Vermeylen, S. (2008). Praktijkboek Strategie. Effectief plannen en uitvoeren. Tielt: Lannoo Campus.
Slides.
Residential Management Vaardigheden
Naast de sessies met als topic Management Vaardigheden, is deze residential ook bedoeld om mekaar beter te leren kennen.
De residential is op 9 en 10 november 2012 in La Roche, Club Floreal
